Числительные польского языка
Главная сложность не в самих числах, а в том, какой падеж они требуют от существительного и что делают с глаголом.
Три основных режима для немужско-личных существительных. Ровно 1 требует Mianownik единственного: jeden dom był. Числа 2, 3, 4 и составные, последний член которых - 2, 3, 4, кроме 12-14, требуют Mianownik множественного и глагол во множественном: dwadzieścia dwa domy były. Все остальные - Dopełniacz множественного и глагол в среднем роде единственного: dwadzieścia jeden domów było · pięć osób było.
Количественные: 0–20
0zero
1jeden
2dwa
3trzy
4cztery
5pięć
6sześć
7siedem
8osiem
9dziewięć
10dziesięć
11jedenaście
12dwanaście
13trzynaście
14czternaście
15piętnaście
16szesnaście
17siedemnaście
18osiemnaście
19dziewiętnaście
20dwadzieścia
Десятки, сотни, тысячи
30trzydzieści
40czterdzieści
50pięćdziesiąt
60sześćdziesiąt
70siedemdziesiąt
80osiemdziesiąt
90dziewięćdziesiąt
100sto
200dwieście
300trzysta
400czterysta
500pięćset
600sześćset
700siedemset
800osiemset
900dziewięćset
1 000tysiąc
10⁶milion
Составные пишутся раздельно и без «и»: dwadzieścia jeden (21) · sto trzydzieści siedem (137) · dwa tysiące dwadzieścia sześć (2026).
У базовых количественных форм род различается у 1 и 2. jeden dom · jedna książka · jedno okno; dwa domy · dwie książki · dwa okna. У мужско-личных групп есть отдельные формы dwaj, trzej, czterej.
Согласование с существительным
| число | существительное | пример | глагол |
|---|---|---|---|
| 1 | Mianownik ед. ч. | jeden dom · jedna książka · jedno okno | jest / był |
| 2, 3, 4 | Mianownik мн. ч. | dwa domy · trzy książki · cztery okna | są / były |
| 5-9, 0, 11-14 | Dopełniacz мн. ч. | pięć domów · dziesięć książek · czternaście okien | jest / było |
| 22, 23, 24 | Mianownik мн. ч. | dwadzieścia dwa domy · trzydzieści trzy książki | są / były |
| 21, 31, 41... | Dopełniacz мн. ч. | dwadzieścia jeden domów · trzydzieści jeden książek | jest / było |
| 25, 35, 100... | Dopełniacz мн. ч. | dwadzieścia pięć domów · sto okien | jest / było |
В составных числительных смотрим на последний член: 22 domy, 25 domów. Исключение - 12-14: они всегда требуют Dopełniacz множественного, dwanaście domów, не «dwanaście domy». Числа на 1 тоже требуют Dopełniacz множественного: 21 domów.
Число на что оканчивается?
Быстрая схема. Ровно 1 даёт единственное число: jeden dom. Последний член 2-4, кроме 12-14, даёт Mianownik множественного: 22 domy. Все остальные числа требуют Dopełniacz множественного: 21 domów, 25 domów, 30 domów, 114 domów. Та же схема работает с возрастом: mam 21 lat, 22 lata, 25 lat. Для мужчин есть свои пары: dwaj studenci / dwóch studentów.
Мужско-личные формы
Если считаем мужчин, у числительного появляется отдельная форма - и она меняет весь остальной падеж и глагол.
| форма | существительное | глагол | пример |
|---|---|---|---|
| dwaj · trzej · czterej | Mianownik мн. ч. | глагол во мн. ч. | Dwaj studenci czytają. · Trzej panowie śpiewali. |
| dwóch · trzech · czterech | Dopełniacz мн. ч. | глагол в ср. роде ед. ч. | Dwóch studentów czyta. · Trzech panów śpiewało. |
| pięciu · sześciu · dziesięciu | Dopełniacz мн. ч. | глагол в ср. роде ед. ч. | Pięciu studentów czekało. · Dwudziestu ludzi przyszło. |
Что выбрать. Dwaj studenci czytają и Dwóch studentów czyta значат одно и то же. Вариант с dwóch / trzech / czterech в живой речи встречается чаще, а начиная с пяти он единственный: pięciu studentów.
Число + прилагательное + существительное + глагол
Числительное задаёт падеж существительному, прилагательное просто следует за существительным, а глагол смотрит на числительное. Три согласования в одной фразе - здесь и ломается всё, что выучено по отдельности.
| число | группа | падеж группы | глагол | пример |
|---|---|---|---|---|
| 1 | jeden duży dom | Mianownik ед. | jest · był | Jeden duży dom stoi pusty. |
| 2, 3, 4 | dwa duże domy | Mianownik мн. | są · były | Dwa duże domy zostały sprzedane. |
| 5-9, 0, 11-14 | pięć dużych domów | Dopełniacz мн. | jest · było | Pięć dużych domów zostało sprzedanych. |
| 2-4, мужчины | dwaj dobrzy studenci | Mianownik мн. | czytają · czytali | Dwaj dobrzy studenci czytają. |
| 2-4, мужчины - вариант | dwóch dobrych studentów | Dopełniacz мн. | czyta · czytało | Dwóch dobrych studentów czyta. |
| 5+, мужчины | pięciu dobrych studentów | Dopełniacz мн. | czeka · czekało | Pięciu dobrych studentów czekało. |
Прилагательное согласуется с существительным, а не с числительным. При числительных на 5-9, 0 и при 11-14 вся группа целиком уходит в Dopełniacz множественного: pięć dużych domów, dziesięć nowych samochodów, pięć dużych książek. Отдельного правила для прилагательного нет - оно просто повторяет падеж соседа.
Самое трудное место - пассив и прошедшее при числительных, которые требуют Dopełniacz множественного, например 5, 11, 21 и 25. Глагол уходит в средний род единственного числа, а причастие остаётся при существительном, в Dopełniacz множественного: Pięć dużych domów zostało sprzedanych. Сравни с 2-4, где всё обычное: Dwa duże domy zostały sprzedane. Две части сказуемого смотрят в разные стороны, и это выглядит как ошибка, пока не привыкнешь.
Женский род ничем не отличается. dwie duże książki są · pięć dużych książek jest. Род виден только у dwa / dwie, дальше механика та же.
Склонение
| падеж | 2 | 3 | 4 | 5 |
|---|---|---|---|---|
| Mianownik | dwa · dwie · dwaj | trzy · trzej | cztery · czterej | pięć · pięciu |
| Dopełniacz | dwóch | trzech | czterech | pięciu |
| Celownik | dwóm | trzem | czterem | pięciu |
| Biernik | dwa · dwie · dwóch | trzy · trzech | cztery · czterech | pięć · pięciu |
| Narzędnik | dwoma · dwiema | trzema | czterema | pięcioma |
| Miejscownik | dwóch | trzech | czterech | pięciu |
Числительные от 5 до 90 склоняются по образцу pięć: pięciu, pięciu, pięć, pięcioma, pięciu. Sto и сотни имеют свои модели. В Narzędnik женское dwiema сохраняет род.
Порядковые
1pierwszy
2drugi
3trzeci
4czwarty
5piąty
6szósty
7siódmy
8ósmy
9dziewiąty
10dziesiąty
11jedenasty
12dwunasty
13trzynasty
14czternasty
15piętnasty
16szesnasty
17siedemnasty
18osiemnasty
19dziewiętnasty
20dwudziesty
30trzydziesty
40czterdziesty
50pięćdziesiąty
100setny
1000tysięczny
Склоняются как обычные прилагательные: pierwszy, pierwszego, pierwszemu… В составном числительном с десятками и единицами порядковыми становятся два последних слова: tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiąty dziewiąty. Если десятков нет, порядковым становится только последнее слово: tysiąc osiemset pierwszy · tysiąc osiemsetny.
Собирательные
Типичны при детях, смешанных группах людей и словах без единственного числа, но не обязательны во всех контекстах. В Mianownik и Biernik существительное стоит в Dopełniacz множественного, а глагол при подлежащем - в среднем роде единственного: troje dzieci bawiło się. В косвенных падежах склоняется вся группа: nie ma trojga dzieci · przyglądam się trojgu dzieciom · idę z trojgiem dzieci · mówię o trojgu dzieciach. Исключение - oboje rodzice: Mianownik и обычное согласование.
| форма | перевод | пример |
|---|---|---|
| dwoje | двое | dwoje dzieci · dwoje ludzi |
| troje | трое | troje rodzeństwa · troje drzwi |
| czworo | четверо | czworo studentów - смешанная группа студентов |
| pięcioro | пятеро | pięcioro kurcząt |
| oboje | оба (он и она) | oboje rodzice (не «rodziców») · obojga rodziców |
| kilkoro | несколько (о людях) | kilkoro znajomych |
Troje dzieci bawiło się w ogrodzie. - глагол в среднем роде единственного числа. Три женщины - это trzy kobiety, а мужчина с женщиной - dwoje ludzi.
Который час
Która jest godzina? - час называют порядковым числительным женского рода: jest pierwsza, druga, trzecia. На вопрос o której? - Miejscownik: o pierwszej, o drugiej.
| время | как говорят | «во сколько» |
|---|---|---|
| 13:00 | pierwsza | o pierwszej |
| 14:15 | kwadrans po drugiej · druga piętnaście | kwadrans po drugiej |
| 14:30 | wpół do trzeciej | o wpół do trzeciej |
| 14:45 | za kwadrans trzecia | za kwadrans trzecia |
| 15:10 | dziesięć po trzeciej | dziesięć po trzeciej |
| 15:50 | za dziesięć czwarta | za dziesięć czwarta |
Ловушка. wpół do trzeciej - это 2:30, «половина третьего», а не половина четвёртого.
В официальном контексте - расписание, объявление, приём, документ - час называют по 24-часовой шкале, а минуты просто перечисляют. Конструкции po, za и wpół do там не используются.
| время | официально · «во сколько» |
|---|---|
| 13:00 | trzynasta · o trzynastej |
| 14:30 | czternasta trzydzieści · o czternastej trzydzieści |
| 17:45 | siedemnasta czterdzieści pięć · o siedemnastej czterdzieści pięć |
| 20:00 | dwudziesta · o dwudziestej |
| 21:15 | dwudziesta pierwsza piętnaście · o dwudziestej pierwszej piętnaście |
| 23:50 | dwudziesta trzecia pięćdziesiąt · o dwudziestej trzeciej pięćdziesiąt |
Минуты после часа не склоняются. o piętnastej trzydzieści, не «o piętnastej trzydziestej»: меняется только название часа. В составном часе меняются оба слова: o dwudziestej pierwszej. Разговорная и официальная схемы не смешиваются: wpół do czwartej или piętnasta trzydzieści, но не «wpół do piętnastej».
Дни недели
| день | «в какой день» | перевод |
|---|---|---|
| poniedziałek | w poniedziałek | понедельник |
| wtorek | we wtorek | вторник |
| środa | w środę | среда |
| czwartek | w czwartek | четверг |
| piątek | w piątek | пятница |
| sobota | w sobotę | суббота |
| niedziela | w niedzielę | воскресенье |
«В какой день» - предлог w + Biernik. Перед wtorek предлог удлиняется: we wtorek.
Месяцы и даты
| месяц | Dopełniacz | перевод |
|---|---|---|
| styczeń | stycznia | январь |
| luty | lutego | февраль |
| marzec | marca | март |
| kwiecień | kwietnia | апрель |
| maj | maja | май |
| czerwiec | czerwca | июнь |
| lipiec | lipca | июль |
| sierpień | sierpnia | август |
| wrzesień | września | сентябрь |
| październik | października | октябрь |
| listopad | listopada | ноябрь |
| grudzień | grudnia | декабрь |
| Какое сегодня число? | Którego dzisiaj mamy? |
| Сегодня 5 мая. | Dzisiaj jest piąty maja. · Mamy piątego maja. |
| 5 мая (когда?) | piątego maja |
| в 2026 году | w dwa tysiące dwudziestym szóstym roku |
| в 1999 году | w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym dziewiątym roku |
Дата = порядковое + месяц в Dopełniacz. Число само становится Dopełniacz, когда отвечает на «когда»: Urodziłem się dwudziestego trzeciego lipca. В годах склоняется только хвост, «tysiąc dziewięćset» остаётся как есть.
Отрезки времени
Один русский предлог «за» покрывает три польских конструкции, а «через» совпадает с польским za. Проще держать все четырнадцать в одной таблице.
| конструкция | значение | примеры |
|---|---|---|
| za + Biernik | через сколько - в будущем | za godzinę · za tydzień · za dwa lata |
| … temu | сколько назад | godzinę temu · tydzień temu · dwa lata temu |
| przez + Biernik | сколько длилось | przez godzinę · przez cały dzień · przez rok |
| w ciągu + Dopełniacz | за какой срок успею | w ciągu godziny · w ciągu tygodnia |
| od … do … + Dopełniacz | с и до | od poniedziałku do piątku · od dziewiątej do piątej |
| od + Dopełniacz | с какого момента | od rana · od wczoraj · od dwóch lat |
| do + Dopełniacz | до какого момента | do piątku · do końca miesiąca |
| na + Biernik | на какой срок | jadę na tydzień · na chwilę · na zawsze |
| po + Miejscownik | после чего | po pracy · po obiedzie · po wakacjach |
| przed + Narzędnik | перед чем | przed obiadem · przed wyjazdem |
| co + Biernik | каждые | co dzień · co tydzień · co miesiąc · co dwie godziny |
| w + Biernik | в какой день | w poniedziałek · we wtorek · w środę |
| w + Miejscownik | в каком месяце, году | w maju · w tym roku · w 2026 roku |
| o + Miejscownik | во сколько | o piątej · o wpół do ósmej |
za tydzień - это «через неделю», а не «за неделю». «За неделю» в смысле «в течение» - przez tydzień (столько длилось) или w ciągu tygodnia (успею к сроку). Три разные конструкции на один русский предлог: Wrócę za tydzień · Byłem tam przez tydzień · Zrobię to w ciągu tygodnia.
Срок поездки - через na. Jadę do Polski na tydzień - на сколько еду. Byłem w Polsce przez tydzień - сколько там пробыл. Русское «на неделю» тянет na в обе фразы, но во второй нужен przez.
Один предлог w, два падежа - и вывести правилом не получится. Дни недели и названия периодов-событий берут Biernik: w poniedziałek, w sobotę, w weekend, w święta, w wakacje, w ferie. Неделя, месяц, год - Miejscownik: w tym tygodniu, w maju, w 2026 roku. Через длину отрезка это не объясняется: w weekend длиннее суток, но Biernik, а w dzień и w nocy одинаковы по длине и стоят в разных падежах. Учить двумя списками.
Часть времени вообще обходится без предлога. rano, wieczorem, nocą, latem, zimą - формы без w. При этом w nocy и nocą сосуществуют, а rankiem также употребляется в значении rano.
Возраст, деньги, счёт
| Сколько тебе лет? | Ile masz lat? |
| 1 / 2-4 / остальные | rok · lata · lat - mam 21 lat, 22 lata, 25 lat |
| деньги | złoty · złote · złotych - 2 złote, 5 złotych, 22 złote |
| неточный счёт | kilka · kilkanaście (11–19) · kilkadziesiąt · parę |
ile / ilu: сначала определи падеж всей группы. В Mianownik и Biernik после ile существительное стоит в Dopełniacz множественного числа: ile osób, ile lat, ile pieniędzy; у несчётных - в единственном: ile czasu, ile cukru. О мужчинах - форма ilu: ilu studentów, ilu ludzi, а глагол обычно в среднем роде единственного числа: Ilu ludzi przyszło? В косвенных падежах склоняется вся группа: Ilu studentom pomogłeś? · O ilu osobach mówisz? · Z iloma osobami rozmawiałeś?
Дроби
| число | как называется | примеры |
|---|---|---|
| 1/2 | pół · połowa (существительное) | pół godziny · połowa klasy · o pół roku starszy |
| 1/4 | ćwierć | ćwierć litra · kwadrans - это четверть часа |
| 3/4 | trzy czwarte | trzy czwarte szklanki |
| 1,5 | półtora · półtorej | półtora roku (м. и ср.) · półtorej godziny (ж.) |
| 2,5 | dwa i pół | dwa i pół tygodnia |
półtora или półtorej. Единственная дробь с родом: półtora roku, półtora kilo - мужской и средний, półtorej godziny, półtorej minuty - женский. После pół и półtora существительное идёт в Dopełniacz.
Десятичные
| 0,5 | zero przecinek pięć |
| 3,14 | trzy przecinek czternaście |
| 2,75 | dwa przecinek siedemdziesiąt pięć |
| 1,20 zł | jeden złoty dwadzieścia groszy |
| 36,6° | trzydzieści sześć przecinek sześć stopnia |
Разделитель дробной части - запятая, читается przecinek. Точка в этой роли не используется вообще.
Проценты
| 1% | jeden procent |
| 2% | dwa procent |
| 5% | pięć procent |
| 20% | dwadzieścia procent |
| 0,5% | pół procent |
| 100% | sto procent |
procent после количественного числительного. В Mianownik, Dopełniacz и Biernik форма обычно остаётся procent: dwa procent, pięć procent, sto procent. Исключение в Dopełniacz с jeden: jednego procenta / jednego procentu. В Celownik, Narzędnik и Miejscownik форма склоняется: stu procentom, z pięcioma procentami, o czterdziestu procentach. После дробных числительных форма застывает во всех падежах: pół procent, półtora procent, dwa i pół procent, o pięciu i pół procent.
Практика · 20 заданий · 20 пропусков
Практика: числительные
0 из 20 заданий
20 заданий на количество, согласование, склонение, даты и время.